Những người thổi hồn vào gỗ lũa Ngọc am Hà Giang

 

Những người thổi hồn vào gỗ lũa Ngọc Am Hà Giang

          Hiện nay trên thị trường có rất nhiều sản phẩm về gỗ lũa Ngọc am nhưng cũng có lẽ còn rất nhiều người chưa hiểu hết được nguồn gốc, tên gọi và ai là người đầu tiên khám phá, những người nào đã, đang thổi hồn vào vật liệu quí này để chế tác thành những sản phẩm độc đáo, tinh túy phục vụ cuộc sống, cho những người yêu thẩm mỹ, những người có trình độ hiểu biết, những người đậm nét tâm linh…

          Rất vui mừng những con người ấy là những người con của dòng họ Dương Văn chúng ta đang sống, làm việc tại mảnh đất tỉnh Hà Giang. Sản phẩm của họ đã trưng bày giới thiệu tại lễ hội mùa xuân của họ Dương Việt Nam ở thành phố Đà Nẵng, thành phố Cần Thơ được các vị lãnh đạo họ Dương khen ngợi, động viên, khích lệ, huấn chỉ rằng: “Các bạn hãy cố gắng làm tốt hơn nữa để làm sao đưa sản phẩm này phục vụ cuộc sống rộng ra toàn quốc cũng như bạn bè quốc tế…”. Họ đã tâm huyết, say sưa và nỗ lực đến nay đã thành đạt trong lĩnh vực này. Là người con của dòng họ Dương Văn tôi thực sự cảm phục, mến yêu họ và hôm nay tôi xin viết về họ, viết về những điều đã biết về lũa Ngọc am Hà Giang để mọi người trong dòng họ chúng ta cùng biết cùng chia sẻ niềm vui...

          Người đầu tiên của dòng họ khám phá ra loại gỗ lũa này là ông Dương Thế Tĩnh ở xã Tân Quang, huyện Bắc quang, tỉnh Hà Giang. Nghề nghiệp ban đầu của ông là một nhà giáo. Năm 2002 ông được phân công giảng dạy tại thôn bản vùng cao của huyện Hoàng Su Phì. Nhớ lại những năm tháng ở cùng với đồng bào dân tộc ông Tĩnh cho là một kỷ niệm đẹp, ấm áp về tình cảm con người mà họ dành cho các thầy cô giáo. Mối quan hệ với mọi người trong thôn bản gần gũi, họ rất thật thà, chất phác. Ông thường đến các gia đình họ chơi, thăm hỏi, mỗi khi bước vào trong nhà ông đều cảm nhận thấy một mùi thơm dễ chịu, hỏi ra họ chỉ vào một mảnh gỗ để ở phía dưới bàn thờ nói rằng mùi thơm đó lan tỏa từ đây. Họ nói rằng mảnh gỗ này không những có mùi thơm mà còn tác dụng xua đuổi tà khí. Khi tìm hiểu ngọn nguồn mới biết được loại gỗ đó được đào từ dưới đất lên, rửa sạch chỉ còn phần lõi và người dân địa phương gọi là lũa Ngọc am (viên ngọc dưới lòng đất). Loại gỗ này chỉ ở đây mới có, ở trên dãy núi Tây Côn Lĩnh thuộc vùng này. Vì là loại quí hiếm nên từ xưa đã bị con người tìm kiếm, khai thác cạn kiệt cách đây nhiều thế kỷ bây giờ chỉ còn lại những phần lõi của gốc, lcủa rễ không mục ruỗng được nằm sâu trong lòng đất…Khi xuống núi về phố huyện ông thấy một số gia đình khá giả, những gia đình quyền thế cũng để loại gỗ này tại nơi trang trọng trong khuôn viên phòng khách…

          Từ tò mò, ngạc nhiên đến thích thú, ông bắt đầu tìm hiểu, khám phá bí ẩn của loại lũa quí hiếm này. Qua tìm hiểu các tư liệu, được biết theo nghiên cứu khoa học thì đây là loài cây cực kỳ quí hiếm có tên gọi là Hoàng đàn rủ, cây đó chỉ mọc ở trên núi Tây Côn Lĩnh giáp với vùng Vân Nam Trung Quốc mà thôi. Hiện nay chỉ còn duy nhất hai cây được nhà nước quản lý chặt chẽ để bảo tồn, nhân giống tránh nguy cơ tuyệt chủng.

          Thấy được giá trị của sản vật này, bước đầu ông thu mua một số ít mang về gia đình để dùng kết hợp tìm thử thị trường. Vì vừa quí lại vừa hiếm nên giá trị hàng mua được tính bằng kg để qui đổi thành tiền (đến bây giờ vẫn vậy). Ban đầu chỉ rửa sạch đánh giấy ráp tặng, bán cho những người quen quanh vùng trong tỉnh, rồi vài năm sau có người tìm hỏi mua, đặt hàng gia công theo sở thích. Nhu cầu tiêu thụ dần được tăng lên rồi lan đến các tỉnh miền xuôi tạo cho ông niềm hứng khởi. Tạm biệt nghề giáo ông mở xưởng tập trung sản xuất để đáp ứng thị trường…

          Thực tiễn đã chứng minh giá trị và tiềm năng cúa báu vật này, với tình cảm nghĩa tình ông đã trao đổi, bàn bạc với một số người thân trong dòng họ tại khu vực Hà Giang cùng làm để mở rộng thị trường tiêu thụ góp phần phát triển kinh tế gia đình. Sau vài năm hoạt động chuẩn mực, xây dựng uy tín được khách hàng các nơi yêu thích ông đã hội tụ cùng với những người thân xây dựng thương hiệu gỗ lũa Ngọc am nổi tiếng trên khắp các tỉnh thành. Đến nay họ mở tiếp xưởng gia công, vị trí kinh doanh. Những người con của dòng họ cùng ông nổi danh, đó là: Dương Hồng Quân ở xã Tân Quang, Dương Hồng Văn tại km7 thành phố Hà Giang, Dương Ngọc Duy, Dương Thành Công ở thị trấn Việt Quang, đặc biệt ông Dương Anh Tuấn mở thêm cửa hàng giới thiệu sản phẩm tại số nhà 62 ngõ 643 Phạm Văn Đồng, thành phố Hà Nội.

          Sản phẩm gỗ lũa Ngọc Am Hà Giang không sử dụng bất cứ một loại hóa chất nào. Sản phẩm hoàn toàn tự nhiên nguyên theo phôi lũa, khi hoàn thiện chỉ đánh bóng bằng giấy ráp chứ không hề sơn tẩm. Nhu cầu của người tiêu dùng hiện nay rất đa dạng, chủ yếu là trang trí trong nhà để ở phòng khách, phòng thờ, phòng làm việc… Sản phẩm Ngọc Am có vẻ đẹp mộc tự nhiên luôn tỏa ra mùi thơm man mát, có người ví đồ vật đó như một lọ nước hoa mở lan tỏa ra một mùi thơm dịu êm vĩnh cửu theo cùng năm tháng…Và cũng không rõ tự khi nào nhiều người cho rằng những vật phẩm Ngọc Am này có yếu tố tâm linh nên nhu cầu tạc tượng, tràng hạt vòng cổ, vòng tay rất nhiều. Đặc biệt tượng Ngọc Am cùng hồ lô Ngọc Am đã xuất hiện nhiều trong những chiếc ô tô sang trọng…Mùi thơm đặc biệt đó chính là tinh dầu của gỗ, loại tinh dầu này giữ bền vững theo thời gian cùng gỗ (Tinh dầu này này thấm kết vào lõi gỗ không bị phân hủy được tồn tại lâu dài rất nhiều năm trong lòng đất). Tinh dầu này được chưng cất thủ công từ gỗ vụn, mùn cưa của lũa Ngọc am, nó đặc sóng sánh nhưng trong suốt không màu. Tác dụng của tinh dầu này tuy chưa có một công trình khoa học nào nghiên cứu nhưng đã được thực tế kiểm nghiệm, phản hồi của những người sử dụng thì tác dụng cũng như các loại tinh dầu dược liệu khác nhưng tinh dầu Ngọc Am có tính hiệu quả hơn về tính an thần, sát khuẩn, giảm stress…đặc biệt là mùi thơm thì không một loại tinh dầu nào sánh được nên nó được sử dụng chủ yếu trong phòng, bàn thờ, chữa bệnh, matsa…Người tiêu dùng phổ biến hiện nay là các nhà thuốc đông y, nhà hàng, ô tô, gia đình có điều kiện…

          Thời gian gần đây trên thị trường xuất hiện một số sản phẩm gỗ không phải từ lũa Ngọc am  (kể cả tinh dầu) được chế tác, tẩm màu rất tinh sảo gắn mác gỗ lũa Ngọc am Hà Giang. Sản phẩm này thuộc loại gỗ gần giống với gỗ Ngọc am nhưng chất liệu thấp làm bằng gỗ thịt, tinh dầu có mũi hơi hắc. Loại cây này mọc ở nước Lào, tỉnh Nghệ An. Để nhận biết thật giả chỉ những người am hiểu mới phát hiện được thôi. Vì vậy nếu ai trong dòng họ chúng ta trước khi mua loại sản phẩm này thì nên tham khảo tư vấn của những người thân đã xây dựng, phát triển thành công mặt hàng quí hiếm đã, đang ở Hà Giang.

          Những con người tiên phong của dòng họ đã tạo nên nét đẹp trong sự nghiệp phát triển kinh tế gia đình, góp phần tô đẹp thêm dòng tộc Dương Văn chúng ta hôm nay và mãi về sau. Những người đã thổi hồn vào gỗ lũa Ngọc am Hà Giang ở miền cực bắc của tổ quốc Việt Nam đã tạo nên những sản phẩm tinh túy, sáng tạo, thẩm mỹ, làm cho cuộc đời này thêm sinh động: Dương Thế Tĩnh, Dương Hồng Quân, Dương Hồng Văn, Dương Ngọc Duy, Dương Thành Công, Dương Anh Tuấn là những tấm gương sáng để mọi người trong dòng họ Dương Văn chúng ta học tập, noi theo. Xin chúc cho các ông tiếp tục phát huy sáng tạo, sản phẩm uy tín cao để góp phần làm cho đất nước ta giàu đẹp hơn, nâng cao hơn nữa uy tín, vị thế họ Dương Việt Nam nói chung và dòng họ Dương Văn của chúng ta nói riêng…

                                                                            Ngày 15 tháng 4 năm 2020

                                                                                  Dương Ngọc Thái

                                                                            Ngành cả, đời thứ chín

 

Một số hình ảnh minh họa

 

Bình luận