Họ Dương Việt Nam và dòng họ Dương Văn

             

          Họ Dương ở Việt Nam đã có từ trước thế kỷ thứ IX. Tuy sinh sống và phát triển tại nhiều địa phương, nhưng các chi nhánh đều cùng chung một nguồn gốc.

          Dòng họ Dương với chiều dài lịch sử dựng nước và giữ nước

          Họ Dương là dòng họ xuất hiện sớm, với những đặc trưng cơ bản là yêu nước, hiếu học, đoàn kết có ý thức cùng trăm họ trong sự nghiệp dựng nước, giữ nước và hưng thịnh nước nhà. Trong các cuộc khảo cứu của các nhà sử học có uy tín của nước ta hiện nay thì đều đồng nhất cho rằng, đất Tổ họ Dương Việt Nam là xứ Kinh Bắc xưa. Bắt đầu từ thời sơ khai đã có Dương Lạc Tướng phò vua Thủy tổ Kinh Dương Vương. Thời kỳ Bắc thuộc nghìn năm, trong số mười cuộc khởi nghĩa lớn giành quyền tự chủ thì có tới bốn cuộc khởi nghĩa do người họ Dương lãnh đạo. Điển hình nhất là thế kỷ X, các vị Dương Đình Nghệ, Dương Tam Kha và ba họ Khúc - Dương - Ngô có tính quyết định chấm dứt trên 1000 năm đô hộ của phương Bắc. Theo chiều dài lịch sử, thời nào họ Dương cũng có những con người xuất chúng cho sự nghiệp đấu tranh giành và giữ độc lập dân tộc.

           Lần theo phả Họ Dương một số tỉnh miền Bắc và miền Trung thì thấy các chi nhánh họ đều có mối quan hệ với nhau. Phổ ký Họ Dương xã Lạc Đạo, tỉnh Bắc Ninh do cụ Dương Chấp Hy, cháu 11 đời của Trạng nguyên Dương Phúc Tư chép:
                   "Trải bao thế kỷ Họ Dương nhà.
                   Gốc từ Nghệ An tiếp đến ta
                   Phát tích trạng nguyên triều Mạc cuối
                   Nối đời tiến sĩ Hậu Lê qua"...

          Họ Dương Việt Nam với truyền thống khoa bảng, hiếu học

          Họ Dương từ lâu được công nhận là dòng họ khoa bảng nổi tiếng của Việt Nam. Tại Văn miếu Quốc Tử Giám (Hà Nội), trong số 82 văn bia thì có 21 người có tên họ Dương, với tổng số 57 Tiến sỹ, Trạng nguyên. Trải bao biến thiên của thời cuộc, họ Dương Việt Nam đã có mặt khắp các vùng đất xa xôi của Tổ quốc, nhưng dù ở đâu thì họ vẫn luôn hướng về cội nguồn dòng họ. Đó cũng là lý do sau khi giải phóng miền Nam, người họ Dương 3 miền đã tự tìm đến nhau để thành lập ban liên lạc, tiền thân của Hội đồng họ Dương hiện nay. Đây là một tổ chức dòng họ nhưng mang tính xã hội để chăm lo phát triển, trong đó nhiệm vụ trọng tâm là khuyến học, khuyến tài.
Quá khứ của Họ Dương Việt Nam có truyền thống hiếu học, có người học giỏi, có tài năng, khoa bảng nối tiếp. Nhiều chi nhánh Họ Dương trước đây, nhất là chi nhánh tỉnh Nam Định được nhiều địa phương ca ngợi là một dòng họ có danh tiếng, một "vọng tộc".
          Điều lệ hoạt động của họ Dương Việt Nam ghi rõ “Phát huy truyền thống dòng tộc, yêu nước, hiếu học; coi trọng trí thức, phát hiện và bồi dưỡng nhân tài; giúp đỡ người có hoàn cảnh khó khăn vươn lên trong học tập. Quyết tâm xây dựng họ Dương thành xã hội học tập”. Ông Dương Đình Chiến, nguyên Phó Chủ tịch UBND thành phố Bắc Ninh được cử làm Chủ tịch Hội đồng họ Dương Việt Nam. Dòng họ Dương Văn chúng ta có ông Dương Tiến Sừ (hiện đã khuất) là trưởng dòng họ có gốc ở huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định, là người có công lớn nhất xây dựng lại tổ đường, văn hóa tâm linh dòng tộc. Ở ông là cả một tấm lòng trong sáng hết lòng vì dòng tộc thân yêu, có sức mạnh tinh thần lan tỏa tới mỗi gia đình. Bây giờ có ông Dương Tiến Soa đang là quản trị trang Website: Donghoduongvan.com - một sợi dây gắn kết dòng máu gia tộc hiệu quả nhất hiện nay.
          Chỉ trong 2 năm gần đây (2012 và 2013), họ Dương Việt Nam đã vinh danh khen thưởng hơn 2.500 học sinh đỗ đại học, học sinh giỏi Quốc gia, Tiến sỹ, Thạc sỹ và hàng chục nghìn học sinh giỏi các cấp. Những hoạt động thiết thực của họ Dương Việt Nam đã khơi dậy mạnh mẽ truyền thống hiếu học, niềm tự hào riêng của dòng tộc. Dòng tộc họ Dương Việt Nam nói chung và chi nhánh dòng tộc họ Dương Thôn Dương Hồi, xã Yên Thắng, huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định nói riêng đang phấn đấu trở thành dòng họ học tập tiêu biểu, đóng góp cho công cuộc xây dựng và phát triển đất nước. Trong lộ trình xây dựng Việt Nam trở thành một xã hội học tập, thì những đóng góp, cách làm hiện hữu của họ Dương Văn thực sự là điểm sáng tô thắm truyền thống hiếu học khoa bảng của quê hương Nam Định.

    Những người họ Dương nổi tiếng trong lịch sử dân tộc Việt Nam:

- Dương Đình Nghệ, một trong các lãnh tụ khởi đầu thời kì độc lập tự chủ của Việt Nam.
- Dương Như Ngọc, tướng nhà Ngô.
- Dương Tam Kha, vua nhà Ngô.
- Dương Vân Nga, thái hậu nhà Đinh, người đóng vai trò chuyển giao quyền lực từ nhà Đinh sang nhà Tiền Lê.
- Dương Tự Minh, tướng thời Lý.
- Dương Nhật Lễ, vua nhà Trần, con nuôi Cung Túc vương Trần Nguyên Dục và con của kép hát Dương Khương.
- Dương Trực Nguyên, đại thần nhà Lê sơ, một trong Tao đàn Nhị thập bát tú.
- Dương Đức Nhan, đại thần nhà Lê sơ, tác giả bộ Tinh tuyển chư gia luật thi.
- Dương Khuê, nhà thơ thời Nguyễn.
- Dương Bá Trạc, một trong các thành viên sáng lập Đông Kinh Nghĩa Thục.
- Dương Quảng Hàm, hiệu trưởng đầu tiên của trường Bưởi (tức Chu Văn An ngày nay).
- Dương Hữu Miên, một danh tướng thời kì chiến tranh Đông Dương.
- Dương Thiệu Tước, nhạc sĩ.
- Dương Quân, nhà thơ trào phúng.
- Dương Thu Hương, nữ nhà văn hải ngoại Việt Nam.
- Dương Trung Quốc, nhà sử học.
- Dương Văn Minh, Tổng thống Việt Nam cộng hòa năm 1975.
- Dương Phúc Tư, quê ở Lạc Đạo, Văn Lâm, Hưng Yên; trạng nguyên thời nhà Lê.
- Dương Bích Liên, quê ở Mễ Sở, Văn Giang, Hưng Yên; họa sĩ - một trong tứ kiệt của Hội họa Việt Nam.

      Những người họ Dương có đóng góp lớn cho sự đoàn kết và phát triển dòng họ Dương có gốc ở thôn Dương Hồi, xã Yên Thắng, huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định

        -  Dương Văn Thuỷ, Tự Phúc Thành: Người sáng lập ra dòng họ Dương Văn ở thôn Dương Hồi xã Yên Thắng, huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định.

        - Tự Chắc Thực: Cụ Tổ sinh hạ ra các con cháu của dòng họ

        - Dương Văn Linh: người thu thập, lưu trữ bản gốc gia phả năm 1880

       - Dương Văn Vợi: Trông coi họ hàng từ năm 1895 đến 1910

       - Dương Văn Huyến: Trưởng dòng họ, trông coi họ hàng từ năm 1880 đến 1895
       - Dương Văn Diễm: Trông coi họ hàng từ năm 1910 đến 1950
       - Dương Văn Sướng: Trông coi họ hàng từ năm 1950 đến 1955
       - Dương Văn Sang: Trưởng dòng họ, trông coi họ hàng từ năm 1956 đến 1963
       - Dương Tiến Sừ: Trưởng dòng họ (đã khuất), người có công lớn nhất khôi phục lại Tổ Đường, tư liệu gia phả, xây dựng mối tình thân tộc và truyền thống văn hóa tâm linh cho dòng họ.

        Những người đang lưu trữ bản gia phả gốc hiện nay

       - Dương Văn Huynh ở thôn Dương Hồi, Yên Thắng, Ý Yên, Nam Định
       - Dương Văn Hải ở thôn Dương Hồi, Yên Thắng, Ý Yên, Nam Định
       - Dương Thế Hinh ở tỉnh Hà Giang
       - Dương Tiến Sy ở tỉnh Hà Giang
       - Dương Tiến Soa ở tỉnh Hà Giang
       - Dương Tiến Sơ ở tỉnh Hà Giang
       - Dương Tiến Son ở tỉnh Hà Giang
       - Dương Thành Chiến ở tỉnh Hà Giang
       - Dương Văn Sỹ ở tỉnh Hà Giang
       - Dương Hồng Văn ở tỉnh Hà Giang
        -Dương Ngọc Tiến ở thành phố Hà Nội  

       - Dương Văn Thực ở thành phố Hà Nội
       - Dương Văn Tám ở thành phố Hà Nội
       - Dương Văn Trọng ở thành phố Nam Định
       - Dương Văn Năm ở thành phố Nam Định
       - Dương Văn Thành ở tỉnh Ninh Bình
       - Dương Ngọc Hoàn ở tỉnh Hoà Bình
       - Dương Văn Thắng ở tỉnh Hoà Bình
       - Dương Văn Thay ở tỉnh Lạng Sơn
       - Dương Văn Hoà ở tỉnh Lạng Sơn
       - Dương Văn Thuận ở tỉnh Lạng Sơn
       - Dương Văn Dũng ở tỉnh Lạng Sơn
       - Dương Văn Lan ở tỉnh Thanh Hoá
       - Dương Văn Hùng ở tỉnh Bình Phước.

        Những nguồn lưu trữ thông tin này đã và đang tiếp tục lan tỏa, chắc chắn sẽ có những người làm cho đất nước, cho dòng họ tươi đẹp hơn.

                                                                                     Nam Định, ngày 21 tháng 6 năm 2015

                                                                                                      Dương Mệnh Tuấn

                                                                                                     Đời thứ tám, ngành cả

 

Bình luận